Cellulitis: At Kenna og Behandla Hesa Vanliga Bakteriella Húðinfekti

Cellulitis er ein vanlig bakteriel infekti í húðini og teimum mjúku vevnum undir henni. Hon hendir, tá bakteriu, serliga Streptococcus pyogenes (gruppe A streptokokkar) og Staphylococcus aureus, koma inn gjøgnum ein brot í húðini og breiða seg niður í djúpari lag, so sum dermis og undirhúð. Cellulitis er ikki smittandi millum fólk, men bakteriurnar, sum orskaða hana, eru víðfevndar í umhvørvinum og á menneskjaligari húð.

Infekti ávirkar milliónir av fólki hvørt ár og er ein av teimum vanligastu orsøkunum til vitjanir á akuttum deildum í sambandi við húðsjúkur. meðan flestar førdir svara væl til antibiotika-behandling, kann óbehandlað ella álvarslig cellulitis leiða til livandi hóttandi fylgjuverk.

Cellulitis menning verður tá bakteríur trýsta ígjøgnum verndarbarrieruna á húðini gjøgnum sár, skrap, kirurgisk sár, insektsbít, sár, ella økir av sprøttum og þurrum húð, sum orsakast av eczema ella ítróttarfótar. Sjálvt mikroskopisk brot í húðini, sum eru ósjónlig fyri augað, kunnu tæna sum inntøkustað. Ein ferð inn, multiplisera bakteríurnar skjótt og framleiða ensím, sum bróta niður vøtt, so at smittan kann breiða seg horisontalt gjøgnum húðina og dýpra inn í undirhúðarfett.

Immunresponsin í kroppinum setur í gongd bólk, sum framleiðir tað karakteristiska reyða, hita, svull og pínu. Í summum førum, serliga við meira virulentum bakteríustøttum ella hjá immunokomprómeraðum sjúklingum, kann smittan breiða seg til blóðrásina (bakteremia) ella dýpri strukturar sum fascia og vøtt.

Høvuðseinkennini á cellulitis eru ein øki av húð, sum er reyð, svøllin, heit at taka á, og mjúkur ella pínuligur. Reyðin breiðir seg vanligt út frá upprunaliga smittustaðnum og kann hava illa avmarkaðar, óreglulegar kantar. Húðin, sum er ávirkað, sær ofta glansandi og stramm út orsakað av svull, og tú kanst leggja merki til reyðar strik, sum breiða seg frá økinum móti nærliggjandi lymfuknútum.

Blister ella smáar pusfyltar bumpur kunnu menna seg á yvirflatuni. Systemisk einkenni sum feber, kuldar, fatigue, og kroppspínu vísa, at smittan kann vera breiðandi út yvir húðina. Cellulitis ávirkar vanligast niðri á beinum, men tað kann henda hvar sum helst á kroppinum, eisini í andliti, armunum, og rundan um kirurgisk sár.

Fleiri faktorar økja møguleikan fyri at menna cellulitis. Øll tilburðir, sum skaða húðbarrieruna, økja risikuna, sum inniheldur eczema, psoriasis, ítróttarfót, kronisk sár, og kirurgisk skurð. Lymfedema, ein tilburður har lymfuvøttur samlast og orsakast svull í limunum, er ein stórur forðingarfaktor, tí at stagnandi vøttur skapar umstøður, sum eru góðar fyri bakteríuvøkstur.

Fitt, diabetes, og perifera vaskulár sjúka skaða blóðrenning og immunfunktión, sum ger húðina meira viðkvæma fyri smittum. Immunosuppressión frá medisinum, kemoterapi, ella tilburðum sum HIV økir viðkvæmi. Ein søga um áðurverandi cellulitis er ein av sterkastu risikofaktorum, við endurtøku tíðarfrekvensum mettar millum 20 og 50 prosent. Intravenøs drogvøttur og kronisk alkóhollig brúk eisini hækkar risikuna.

Í meðan flestu cellulitis kunnu verða viðgjørd við munnligum antibiotikum á einari útvøtt, vísir serligar merki, at tað er ein læknaligur nødhjálp, sum krevur skjóta atlit. 5 gráður Celsius, skjótt breiðandi reyðleika, sum tú kanst síggja breiða seg yvir tímar, intens pínu, sum sær út til at vera óproportional við sýnligu húðbroytingunum, stórar blister ella økir av húð, sum verða myrkar ella purpur, dofning ella stikking í ávirkaða økinum, ella merki um forvirring ella broyttan mentalan støðu. Hesir einkenni kunnu vísa á nekrotiserandi fasciitis, ein sjaldan men lívstrúttandi djúphúðarsmita, sum krevur nødhjálp, ella sepsis, ein systemiskur bólkur, sum svarar til smittuna, sum kann leiða til lívfráfall. At draga ein linju rundan um kantin av reyðuni við eini penna og leggja tíðina til merkis kann hjálpa tær og læknanum at fylgja við um smittan er breiðandi seg, hóast viðgerð.

Høvuðviðgerðin fyri cellulitis er antibiotikum, sum verða valdar útfrá grundaðum bakteríum og álvaran av smittuni. Lítlar til miðal cellulitis verða vanligt viðgjørd við eini 5 til 14 dagar langari kós av munnligum antibiotikum sum cephalexin, dicloxacillin, ella amoxicillin-clavulanate. Um MRSA (methicillin-resistant Staphylococcus aureus) verður grundaður, kunnu antibiotikum sum trimethoprim-sulfamethoxazole ella doxycycline verða skrivað út.

Alvarlig cellulitis ella cellulitis hjá immunokomprómeraðum sjúklingum krevur ofta innlegging og intravenøs antibiotikum. Í tillegg til antibiotikum, fevnir viðgerðin um at heva ávirkaða limin til at minka um svull, at leggja køliskompressar til at fáa hug, at taka pínulindrandi, og at halda húðina rein og fugtuga. Flestu sjúklingar byrja at síggja betring innan 48 til 72 tímar eftir at byrja við antibiotikum, men fulla kósin má verða liðug at forða endurtøku og antibiotika mótstøðu.

At verja móti cellulitis snýr seg um at varðveita integritetin av húðarbarið og skjótt at viðgera allar brot í húðini. Rein all skurð, risp og insektsbítar væl við sápu og vatni og set ein antiseptiskan salvuna á. Halt húðina fuktiga fyri at forða fyri sprongdum, serliga á niðaru beinum og fótum.

Viðger undirliggjandi tilburðir sum ítróttarfót, eczema og tærnagungur skjótt, tí hetta skapar opningar fyri bakterium. Um tú hevur lymfedema, brúka kompressiónarplagg sum fyriskipað og venja góða húðhigienu. Fólk við endurtekinum cellulitis kunnu hava gagn av langvarandi lág-dós profylaktiskum antibiotikum. Skinscanner kann hjálpa tær at fylgja við økjum av húð, sum síggjast inflamerað ella óvanlig, og gera tað lættari at kenna tíðliga tekin um infektion og søkja tíðarhóskandi læknavald áðrenn ein lítil trupulleiki fer at verða ein álvarsligur trupulleiki.