Οι δυσπλαστικοί σπίλοι αναπτύσσονται από ένα μείγμα γενετικής προδιάθεσης και περιβαλλοντικών παραγόντων, κυρίως υπεριώδους ακτινοβολίας. Ορμονικές αλλαγές, δερματικοί τραυματισμοί και ιονίζουσα ακτινοβολία μπορούν επίσης να συμβάλλουν, αλλά συνήθως δεν υπάρχει μία σαφής αιτία σε ένα άτομο.
Οι δυσπλαστικοί σπίλοι έχουν υψηλότερο κίνδυνο να μετατραπούν σε μελάνωμα από τους κοινούς σπίλους, ειδικά όταν υπάρχουν πολλοί από αυτούς, υπάρχει οικογενειακό ιστορικό μελανώματος ή υπάρχει έντονη έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία. Οποιαδήποτε αλλαγή στο μέγεθος, το σχήμα, το χρώμα, το περίγραμμα ή νέα συμπτώματα όπως κνησμός, αιμορραγία ή κρούστα πρέπει να ελεγχθούν γρήγορα από γιατρό.
Η κύρια θεραπεία για έναν δυσπλαστικό σπίλο είναι η χειρουργική αφαίρεση με ένα μικρό περιθώριο φυσιολογικού δέρματος και υποχρεωτική ιστολογία. Καταστροφικές μέθοδοι όπως το λέιζερ ή η κατάψυξη δεν συνιστώνται, επειδή καταστρέφουν τον ιστό και καθιστούν αδύνατη την εξαίρεση του μελανώματος.